CONTRADISCURSO 3.0

Manuel Mera publicaba recentemente en Vieiros un artigo baixo o título "O debate das ideas" no que reflexionaba arredor do futuro do movemento nacional popular galego, analisando diferentes cuestións, dende os défices na comunicación social das alternativas de esquerda até a falta de formación da militancia.

Concordo no fundamental co enumerado por Mera no seu artigo, e fagoo porque o difícil sería non coincidir co plantexado. Os problemas, dificultades e debilidades do nacionalismo son coñecidas até a fartura e ocupan unha parte significativa dos debates externos e internos das diferentes organizacións politicas e sociais. Para o meu gosto adicamos demasiadas enerxías no diagnóstico e moi poucas na posta en marcha das solucións.

Porén, o que ofrece este senlleiro sindicalista é só unha parte limitada do que podería ser a receita para superar eses atrancos e contradiccións, facilitando unicamente unha relación dos ingredientes necesarios: mellorar a comunicación interna/externa, rachando a dependencia dos grandes meios de comunicación (controlados nas máis das veces por poderes fácticos antinacionalistas); recuperar o papel relevante da militancia; outorgar unha maior importancia á reflexión e ao debate; máis e mellor formación e información. En síntese situar no primeiro plano das prioridades a batalla das ideas.

Facer un breve repaso das teses congresuais/asembleares das organizacións nacionalistas dos últimos anos, axudaranos a descubrir que dende logo unha parte susbtancial do que reclama Mera fica recollido nas mesmas, mesmo con maior contundencia. A receita como a pólvora, xa está inventada, o complexo é poñela en práctica, adecuándoa a un contexto en permanente cambio, onde a táctica ten que ser un elemento viabilizador da estratexia.

Hai algunhas cuestións nas que, porén, non coincido. Sinceiramente disinto da idea de que a percepción de que "abonda con facer unha boa xestión e ter unha actitude persoal coherente pra que o proxecto político que se alenta medre e se consolide" sexa nen moito menos maioritaria. A historia, sobor de todo a da última década, ensinoulle ao nacionalismo que o proceso non é lineal, e non só depende de variábeis tan mínimas ou controlábeis.

Disinto tamén dese meláncolico mito, tan extendido, de que todo tempo pasado foi mellor, e que infravalora os espazos conquistados e os cambios conqueridos.

Pode que o proceso de cambios que impulsou o nacionalismo en moitos frontes, non teña avanzado o suficiente en termos cuantitativos e cualitativos. Pode que se poda e deba facer máis e mellor, e comparto esa expectativa lexítima e esa exixencia democrática, pero como dicía o insignie camarada e patriota Manuel María, un dos activos máis importantes da Fronte Cultural, "a patria constrúese día a día, esforzo a esforzo". Destinemos pois toda a nosa enerxía a impulsar o proceso, non a tumbalo con polémicas, que non debates, as máis das veces paralizantes.

Política, basicamente na súa dimensión transformadora é un exercicio de convencer. Convencer para construir maiorías sociais que sustenten un proxecto revolucionario. Non hai revolución sen povo, sen maioría. E hoxe por hoxe, en pleno século XXI, onde non só cambiaron as condicións internas/organizativas senón tamén o escenario social, e mesmo chaves sociolóxicas importantes, a batalla das ideas, non se pode circunscribir a un debate filosófico na indefinición da metafísica. A batalla das ideas gáñase coa síntese, coa capacidade de plantexar propostas concretas que teñan incidencia política práctica para as persoas. A cidadanía non quere divagar sobre os cambios, quere experimentalos, e debe protagonizalos.

O empirismo, o coñecemento que xurde da experiencia previa, ao igual que o practicismo, concebido este como a capacidade de operativizar no campo da acción o resultante do debate das ideas, son elementos chave, fundamentais, no proceso de conquista dos cambios sociais que arelamos. O leninismo, precisamente por iso, consiste na aplicación dun sistema de análise, o marxismo, nunhas coordenadas concretas (no histórico, social, económico...) para articular propostas programáticas acaídas.

Dende logo que o camiño non pasa polas coordenadas do economicismo, pero tampouco polas do maximalismo ideoloxista. A ponderar toca.

Porque non debemos esquecer que a política opera na realidade, con todo o que ten de poliédrica e cambiante, non no etereo e tranquilo mundo das ideas perfectas, redondas e eternas de Platón.

Porque na realidade concreta vive o protagonista de toda revolución: o povo.

===

Artigo publicado en Xornal o 16-07-08.

chuzame

O maio do 68, a súa lembranza, a aproximación histórica ao acontecido, provoca unha mestura contradictoria de sensacións. Emociona o feito de comprobar esa cristalización creativa do soño revolucionario, pero decepcionan os seus exiguos resultados prácticos.

Henrique Alvarellos nun interesante artigo, publicado en Galicia-Hoxe, titulado "Do 68 triunfou a metáfora" sostén que hoxe "É preciso ollar por riba dos límites da nosa leira, transitar unindo individualismos, e chegar a onde o futuro diga, con nós diante, rexeitando neocapitalismos, uniculturalismos e globalismos necios".

40 anos despois, as ideas que serviron de alicerce para soster ese proceso de revulsivo social, siguen plenamente vixentes, e agardando a súa plena execución práctica. Hai tres anos, escribín un artigo titulado "Trala barricada do presente" no que afirmaba entre outras cuestións que non debemos renunciar ao soño de socializar o direito á felicidade. Non o fagamos.

Documental: O espirito do maio do 68

(Documania, VOS en Español).

Grands Soirs et petits matins - El Espíritu de Mayo del 68 - Extractos de una pelicula que debió existir..

Cámara e Realización: William Klein Son:Harald Maury Montaxe: Catherine Binet, Valerie Mayoux, Nelly Quettier, Ragnar País: Francia Duración: 98 min. Ano: 1968.

chuzame

O outro día collín un taxi para dirixirme a toda presa ao traballo. O tempo botáraseme enriba e os horarios non perdoan. Cando entrei no coche, ao volante estaba un conductor co que xa efectuara este mesmo desprazamento dúas ou tres veces antes.

É un home relativamente maior, da quinta do meu pai, é dicer: dunha avanzada mediana idade. Pelo branco, lentes modernas. Afeitado, e de aspecto desperto. Cada vez que viaxo con el apago o reproductor MP3, co que habitualmente aproveito os últimos minutos antes de meterme no choio para escoitar algo de música. Fagoo gostoso, sabendo que este atípico taxista darame conversa ao longo dos escasos cinco kilometros que separan a miña casa do meu traballo.

Apenas arrancáramos e o espelido conductor iniciou animado o diálogo. Co seu falar pausado, e a súa voz grave pero suave e harmoniosa, é desas persoas coas que un prefire escoitar.

Preguntoume se non collera inda vacacións, e cando lle contei que tiña pensado pasar uns días en Salcedo (Lugo), o home sorrindo contoume que o Pai Seixas, ao que se lle adicou unha rúa no meu barrio, contáralle inda en vida, que hai un lugar en Lugo onde todo o monte é orégano. A excepción do tan manido dito popular.

Cando comprobou que sorría interesado, seguiu a falar. "Gústame sorprender, provocar, descolocar á xente cando falo" dixo entre risas. "Hai tempo, cando as eleccións autonómicas, unha clienta ía loubando as bondades do Fraga... un home experimentado, serio... xa sabes... eu contesteille moi amable... imaxina que Fraga é o avó da túa familia, ¿deixarías que el dirixise a túa casa? Ela dixome que non... e eu retruquei... ¿se non cres que ese avó pode dirixir a túa casa, porque vai poder governar a de todos?".

Non sei o seu nome, pero o taxista anónimo é dos que gasta sabedoría popular en cada afirmación. Dicíame que lle gostaba provocar, soltar respostas fora do políticamente correcto, porque así axudaba a que a xente reflexionase, a que pensansen, no canto de facer, como dicía el, de "loros de repetición" do que outros dictaban.

Impactoume esa argumentación, coa que coincido. Falta pensamento, falta criticismo, falta tensión social, tensión intelectual, tensión vital e humana. O Pensamento Único e uniformador que o sistema, a través da máis variada violencia estructural pretende impornos, empúxanos a acomodarnos na moderación, converténdonos nesos "homes grises" dos que falaba Michael Ende en "Momo". Seres acríticos que deambulamos no medio social sen apenas decatarnos do que acontece ao noso redor, e inda menos, sen comprender, nen executar, a nosa capacidade de transformación. Sen achegar nada na páxina da historia que nos toca axudar a construir.

Normalmente as persoas que mantiveron posicións extremas en relación ao discurso maioritario contemporáneo a estas, foron xentes avanzadas para o seu tempo, visionarias e visionarios, que desde posicións ás veces contrapostas exerceron de motor de explosión da historia. A moderación,á que tanto se apela ultimamente, produce unha evolución estábel, pero demasiado lenta. No político, o centro, representa nivelarse/igualarse por abaixo.

O progreso, entendido como o proceso dialéctico de avanzo das sociedades e dos povos, non virá dado por un coro harmonioso de barítonos moderados, senon pola contraposición democrática e equilibrada, chegando a pontos de encontro, entre as voces de agudos tenores e graves contrabaixos, compartindo ambos un elemento fundamental: a tan necesaria ambición, entendida na súa acepción positiva.

Pois xa dicía Castelao: "o verdadeiro heroísmo consiste en trocar os anceios en realidades,
as ideias en feitos". Non nacimos para pensar en gris.

===

Publicado en Xornal o 4-4-07, Mundo Galiza o 4-4-07.

chuzame